Menu Zamknij

Wrocław upamiętnia Sybiraków

10 lutego odbędą się we Wrocławiu obchody okrągłej “80 Rocznicy Masowych Zsyłek Polaków na Sybir” organizowane przez wrocławski oddział Związku Sybiraków. 

Wydarzenia, które ma upamiętnić nachodząca uroczystość, rozegrały się dokładnie 80 lat temu. W 1940 roku w trzech zsyłkach przeprowadzonych przez Związek Radziecki (10 lutego, 10 kwietnia oraz 23 czerwca) kilkaset tysięcy Polaków z Kresów Wschodnich zostało przymusowo przesiedlonych na tereny Syberii. Masowe zsyłki uznaje się obecnie za drugą co do wielkości, po zbrodni katyńskiej, zbrodnię na tle narodowościowym, dokonaną na obywatelach Polski przez Związek Radziecki. 

Historia zsyłek na Syberię sięga XVI wieku, kiedy Rosja nie dysponowała systemem więziennictwa. Syberia ze swoim surowym klimatem i odizolowaniem była naturalnym kierunkiem zsyłek, gdzie karę odbywali pospolici przestępcy, jeńcy i wszelkiej maści przeciwnicy caratu. 
Polacy zaczęli masowo trafiać na Sybir wraz z początkiem zaboru rosyjskiego w drugiej poł. XVIII wieku. Kolejne fale zesłańców pokrywają się z ważnymi dla Rzeczypospolitej Polskiej historycznymi wydarzeniami, tj. uchwalenie konstytucji 3 maja i następująca po nim wojna polsko-rosyjska, klęska armii Napoleona w starciu z caratem, XIX-wieczne zrywy narodowe – powstanie listopadowe i styczniowe. Szacuje się, że przed I wojną światową na Syberii żyło ok. 150 tys. Polaków.

Największe akcje wysiedleńcze, których ofiarami byli Polacy, miały miejsce po przyłączeniu krańcowych terenów I Rzeczypospolitej tzw. Kresów Dalszych do ZSRR oraz po wybuchu II wojny światowej i pod okupacją sowiecką w latach 1939-1941. Blisko 140 tys. mieszkańców Kresów Wschodnich zostało na rozkaz Stalina deportowanych na Syberię w nocy z 9 na 10 lutego 1940. W kwietniu i czerwcu 1940 roku następują kolejne deportacje, w efekcie których łączną liczbę Polaków zesłanych na Syberię z terenów przyłączonych do ZSRR  podczas II wojny światowej szacuje się na ok. 320 tys.

Mniej więcej jedna trzecia zesłańców na Sybir nie wróciła nigdy do Polski. Ostatni żyjący ocaleni ze zsyłek mają dziś co najmniej 80 lat, a na Syberię zostali przesiedleni jako małe dzieci. Choć spotkania Sybiraków odbywały się na Dolnym Śląsku od 1946 roku, Związek Sybiraków mógł zostać oficjalnie zarejestrowany dopiero w 1988 roku.

Lutowe obchody rocznicy zsyłek zostały rozłożone na kilka dni, podczas których mieszkańcy Wrocławia będą mieli okazję okazać szacunek zesłańcom, m.in. uczestnicząc w spotkaniu z Sybirakami oraz uroczystościach kościelnych i patriotycznych pod pomnikiem “Zesłańcom Sybiru”.

Szczegółowy program obchodów we Wrocławiu:
9.02.2020 godz. 12.00. – uroczystość patriotyczna w kościele pw. Matki Bożej Różańcowej na Złotnikach Wrocławskich, ul.Wielkopolska 3-5; 
11.02.2020 godz. 11.00. – spotkanie Sybiraków z mieszkańcami Dolnego Śląska w sali koncertowej Polskiego Radia, ul. Karkonoska 10;
12.02 2020 godz.11.00. – uroczystość patriotyczna pod pomnikiem “Zesłańcom Sybiru”, pl. Staszica. 
….
Źródło

 

Przewiń do góry