Menu Zamknij

Boże Narodzenie chrześcijan obrządku wschodniego

Część wrocławian obchodzi Boże Narodzenie 14 dni po świętach katolickich – 7 stycznia. Są to chrześcijanie obrządków wschodnich, między innymi grekokatolicy i prawosławni. Różnica w datach wywodzi się z tego, że kościoły obrządku wschodniego posługują się juliańskim kalendarzem, natomiast kościoły katolickie używają kalendarza gregoriańskiego.

Tradycyjnie święta Bożego Narodzenia rozpoczynają się wieczorem 6 stycznia. Wigilijny wieczór przed Bożym Narodzeniem nazywany jest Świętym wieczorem. W tym dniu wszyscy członkowie rodziny starają się być w domu, pomagając sobie nawzajem w przygotowaniach. Jak i na polskiej Wigilii, na stole u prawosławnych chrześcijan nie zabraknie 12 potraw, które symbolizują dwanaście apostołów. Ze względu na to, że przed Bożym Narodzeniem obowiązuje czterdziestodniowy post, którego Wigilia jest ostatnim dniem, wszystkie potrawy Świętej Wieczerzy są tradycyjnie postne.

Głównym daniem bożonarodzeniowym jest kutia pszenna lub jęczmienna kasza zmieszana z makiem, miodem i czasami również z bakaliami. Na stole też zawsze znajdzie się uzwar słodki wywar z suszonych owoców. W różnych regionach i krajach zestaw potraw na Świętej Wieczerze będzie inny. Mogą to być dania z rybą, grzybami, ziemniakami albo kapustą. 

Przy uroczystym stole goście siadają wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdy. Zamiast opłatka wschodni chrześcijanie dzielą się przed wigilią przyniesioną z cerkwi prosforą chlebkiem liturgicznym, który spożywają z miodem.

Świąteczne liturgie odbywają się 6 stycznia po Świętej Wieczerzy i 7 stycznia rano. Od 7 do 14 stycznia chrześcijanie obrządku wschodniego tradycyjnie witają się słowami “Chrystus się narodził!”, odpowiadając “Chwalimy Go!”

Popularnym zwyczajem świąt Bożego Narodzenia jest kolędowanie. Najczęściej kolędują dzieci i młodzież, chodząc od domu do domu z życzeniami, za co otrzymują dary w postaci słodyczy, owoców lub pieniędzy. 

Wyjątkowym zwyczajem kolędników jest chodzenie z wertepem, w Polsce bardziej znany jako szopka. Najczęściej wertep można spotkać w Zachodniej Ukrainie. Wcześniej wertep był rozpowszechniony w postaci miniaturowego teatru lalek, umieszczonego w małym pudełku, w którym pokazywano spektakle. Taki spektakl dzielił się na dwie części. W pierwszej odgrywano sceny związane z narodzinami Chrystusa i postaciami biblijnymi. Druga część miała świecki charakter i opisywała historie z życia ludzi. Teraz najczęściej spotkamy żywy wertep, w którym role różnych postaci odgrywają ludzie. Kolędnicy przebierają się w Heroda, pasterzy, anioła, diabła i nawet w śmierć. 

Jeszcze jednym zwyczajem bożonarodzeniowym, najczęściej spotykanym w Ukrainie, jest stawianie w domu Diducha snopa pszenicy, owsa lub żyta. Diduch, który powinien stać w domu na honorowym miejscu, symbolizuje ducha opiekuńczego domu, pomyślne żniwa i dobrobyt.

Jak i dla katolików, Boże Narodzenie dla chrześcijan obrządku wschodniego jest przede wszystkim świętem radości, pokoju i miłosierdzia. Pomimo tego, że Boże Narodzenie jest świętem rodzinnym, we wszystkich kulturach ważne jest pomóc w tym czasie tym, którzy z różnych powodów są pozbawieni świątecznych radości.

Przewiń do góry